تا کرببلا هست زمین را عشق است - در ساحل نهج البلاغه

گزیده ای از نهج البلاغه امیر المومنین حضرت علی (ع)

ناتوانی انسان در شناخت خدا

عظمت بی‏کران خداوند باری تعالی آن چنان است که عقل بشری، نه تنها از شناخت ذات او، بلکه از شناخت و درک گوشه‏ای از صفات او نیز عاجز و ناتوان است. امیرمؤمنان حضرت علی علیه‏السلام در نخستین خطبه از نهج‏البلاغه در این‏باره چنین می‏فرماید: «سپاس خداوندی را که سخنوران از ستودن او عاجزند، و حسابگران از شمارش نعمت‏های او ناتوان، و تلاشگران از ادای حق او درمانده‏اند. خدایی که افکار ژرف اندیش، ذات او را درک نمی‏کند و دست غواصّان دریای علوم به او نخواهد رسید. پروردگاری که برای صفات او حدّ و مرزی وجود ندارد و تعریف کاملی از آن نمی‏توان داشت. برای خدا وقت معینی وجود ندارد. او مخلوقات را با قدرت خود آفرید و به رحمت خویش بادها را به حرکت درآورد و به وسیله کوه‏ها، اضطراب و لرزش زمین را به آرامش تبدیل کرد».

دل‏ها خدا را درمی‏یابند

نقل شده است که شخصی از حضرت علی علیه‏السلام چنین پرسید: ای امیرمؤمنان، آیا پروردگار خود را دیده‏ای؟ امام در پاسخ فرمود: آیا چیزی را که نبینم بپرستم؟ مرد گفت: چگونه او را می‏بینی؟! امام فرمود: «دیده‏ها هرگز او را آشکار نمی‏بیند، ولی دل‏ها با ایمان درست او را در می‏یابند. خدا به همه چیز نزدیک است، نه آن که به اشیا چسبیده باشد؛ از همه چیز دور است، نه آن که از آن‏ها بیگانه باشد؛ گوینده است، نه با اندیشه و فکر؛ اراده کننده است، نه از روی آرزو و خواهش؛ سازنده است، نه با دست و پا؛ لطافت دارد، نه آن که پوشیده و مخفی باشد؛ بزرگ است، نه با ستمکاری؛ بیناست، نه با حواس ظاهری؛ مهربان است، نه با نازک دلی. چهره‏ها در برابر عظمتش به خاک افتاده و دل‏ها از ترس او بی‏قرارند».

رحمت و بخشش خداوند

در فرمایشی از امیرمؤمنان علیه‏السلام درباره رحمت و بخشش بی‏انتهای الاهی چنین آمده است: «ای بندگان خدا، بدانید که خداوند شما را بیهوده نیافرید و بی‏سرپرست رها نکرد.او از میزان نعمتش بر شما آگاه است و اندازه نیکی‏های خود بر شما را می‏داند. از خدا درخواست پیروزی و رستگاری کنید. از او بخواهید و عطای او را درخواست کنید که میان او و شما، پرده و مانعی نیست و دری به روی شما بسته نمی‏گردد. خدا در همه جا و در هر لحظه و هر زمان با انسان و پریان است. عطای فراوان، از داراییِ او نمی‏کاهد و بخشیدن، در گنج او کاستی نمی‏آورد. درخواست کنندگان، سرمایه او را پایان نمی‏رسانند و عطا شدگان، سرمایه او را پایان نمی‏دهند. کسی مانع احسان به دیگری نخواهد بود و صدایی او را از صدای دیگر باز نمی‏دارد و بخشش او، مانعِ گرفتن نعمت دیگری نیست و خشم گرفتنش، مانع رحمت او نمی‏شود و رحمتش، او را از عذاب غافل نمی‏سازد».

سررشته کارها به دست خداست

امیرمؤمنان علی علیه‏السلام در یکی از دعاهایشان چنین می‏فرمایند: «پروردگارا، تو با دوستانت از همه بیشتر اُنس می‏گیری و نیازهای توکّل کنندگان را برطرف می‏کنی. براسرار پنهانشان آگاه و به آن چه در دل دارند آشنایی. دیدگاه‏های آنان و رازشان نزد تو آشکار، و دل‏هایشان در حسرت دیدار تو داغدار است. اگر تنهایی و غربت به وحشتشان اندازد، یاد تو آرامشان می‏کند. اگر مصیبت‏ها بر آنان فرود آید، به تو پناه می‏برند و روی به درگاه تو دارند؛ زیرا می‏دانند که سررشته کارها به دست توست و همه کارها از خواست تو نشأت می‏گیرد. خدایا، اگر برای خواستن درمانده شوم یا راه پرسیدن را ندانم، تو مرا به اصلاح کارم راهنمایی فرما و قلبم را به آن چه مایه رستگاری است، هدایت کن.... پروردگارا، مرا با بخشش خود بپذیر و با عدل خویش، با من رفتار مکن».

+ نوشته شده در سه شنبه بیست و دوم اردیبهشت 1388ساعت 2:32 توسط عبدالزهرا |